Việc làm kinh doanh, bán hàng: các dạng việc, kỹ năng và cách chọn nơi làm
Sàn Tìm Việc · · 5 phút đọc
Việc làm kinh doanh, bán hàng có nhiều dạng: bán tại cửa hàng, gọi điện, bán qua tin nhắn, đi thị trường, bán cho doanh nghiệp. Cách đọc lương cứng, hoa hồng, chỉ tiêu và chọn nơi làm đáng ở lâu.
Việc làm kinh doanh, bán hàng là nhóm việc có tin tuyển đều quanh năm, vì doanh nghiệp nào cũng cần người mang doanh thu về. Cùng gọi là "nhân viên kinh doanh" nhưng mỗi công ty giao một kiểu việc rất khác nhau. Hiểu rõ từng dạng việc và cách công ty tính thu nhập giúp bạn chọn đúng chỗ ngay từ đầu, thay vì vào làm rồi mới thấy không hợp.
Việc làm kinh doanh, bán hàng gồm những dạng nào?
Có năm dạng việc hay gặp, khác nhau ở nơi gặp khách và độ dài của một lần bán.
| Dạng việc | Gặp khách ở đâu | Một lần bán thường kéo dài |
|---|---|---|
| Bán hàng tại cửa hàng, showroom | Khách tự đến | Vài phút tới vài buổi |
| Bán qua điện thoại | Gọi danh sách khách công ty cấp hoặc khách để lại số | Một hoặc vài cuộc gọi |
| Bán qua tin nhắn, mạng xã hội | Fanpage, Zalo, sàn thương mại điện tử | Vài tin nhắn tới vài ngày |
| Kinh doanh thị trường | Đi gặp đại lý, cửa hàng theo tuyến | Theo tuần, theo tháng |
| Kinh doanh cho doanh nghiệp | Gặp người mua của công ty khác | Vài tuần tới vài tháng |
Người mới thường dễ bắt đầu ở cửa hàng hoặc bán qua tin nhắn, vì khách đã có nhu cầu sẵn. Kinh doanh cho doanh nghiệp đòi hỏi hiểu sản phẩm sâu hơn, chu kỳ dài hơn, nhưng mỗi hợp đồng thường lớn hơn.
Nếu bạn thích giữ quan hệ với khách sau khi bán hơn là đi tìm khách mới, hãy xem thêm nghề chăm sóc khách hàng trong bài nghề chăm sóc khách hàng. Hai nghề gần nhau và nhiều người chuyển qua lại.
Làm kinh doanh cần những kỹ năng gì?
Kỹ năng quan trọng của người bán hàng là hỏi đúng và nghe kỹ, sau đó mới tới nói hay. Những kỹ năng nhà tuyển dụng hay kiểm tra:
- Hỏi để hiểu nhu cầu: khách mua cho ai, dùng vào việc gì, đang so với chỗ nào, ngân sách ra sao.
- Nắm sản phẩm: trả lời được câu hỏi khó của khách mà không phải hẹn lại quá nhiều lần.
- Theo đuổi có chừng mực: gọi lại, nhắn lại đúng hẹn, không làm phiền.
- Ghi chép khách: lưu lại khách đã nói gì, hẹn gì, đang ở bước nào. Nhiều công ty dùng phần mềm quản lý khách hàng, ai ghi đủ thì không bỏ sót khách.
- Chịu được chỉ tiêu: có tháng đạt, có tháng chưa đạt, quan trọng là biết mình hụt ở khâu nào.
- Giao tiếp qua chữ: bán qua tin nhắn cần viết ngắn, đúng chính tả, trả lời nhanh.
Kinh nghiệm bán ngành này vẫn dùng được cho ngành khác. Khi chuyển ngành, bạn nên nhấn vào cách mình tìm và giữ khách hơn là tên sản phẩm cũ.
Thu nhập nghề kinh doanh được tính thế nào?
Thu nhập nghề kinh doanh thường gồm lương cứng cộng phần thưởng theo kết quả, nên bạn cần đọc cả hai phần chứ không chỉ con số ghi trên tiêu đề tin. Các khoản hay gặp:
- Lương cứng: phần nhận cố định, có công ty trả theo ngày công.
- Hoa hồng: phần trăm trên doanh số hoặc lợi nhuận, có khi chỉ tính khi khách đã thanh toán.
- Thưởng chỉ tiêu: thưởng khi đạt mốc tháng, quý.
- Phụ cấp: xăng xe, điện thoại, công tác.
Câu nên hỏi khi phỏng vấn: hoa hồng tính trên doanh số hay trên tiền đã thu, chỉ tiêu tháng đầu có giảm cho người mới không, khách tự tìm và khách công ty cấp có tính khác nhau không. Mức lương cứng phổ biến theo tỉnh và kinh nghiệm, bạn tra ở trang lương theo nghề và tỉnh để có mốc so sánh trước khi đàm phán.
Chọn nơi làm kinh doanh thế nào cho đáng ở lâu?
Nơi làm đáng chọn là nơi nói rõ cách tính tiền, có nguồn khách và có người dạy bạn trong những tháng đầu. Một số dấu hiệu để xem:
- Chỉ tiêu và cách tính hoa hồng ghi rõ ràng, có thể ghi trong thư mời nhận việc hoặc hợp đồng, không chỉ hứa miệng.
- Có nguồn khách: công ty chạy quảng cáo, có khách cũ, có cửa hàng, hay bạn phải tự tìm hoàn toàn. Hai kiểu này cần chỉ tiêu khác nhau.
- Có đào tạo sản phẩm và người kèm trong tháng đầu.
- Có công cụ làm việc: danh sách khách, phần mềm ghi chép, kịch bản tư vấn. Công ty có hệ thống thì bạn không mất khách khi đồng nghiệp nghỉ hay khi chính mình bận.
- Doanh nghiệp có thật: trên Sàn Tìm Việc, nhà tuyển dụng được định danh bằng mã số thuế, trang công ty của doanh nghiệp đã xác minh có nhãn xác thực, kèm đánh giá của người từng ứng tuyển.
Hãy cẩn thận với tin hứa thu nhập rất cao mà không cần kinh nghiệm, yêu cầu đóng tiền hoặc mua hàng trước để được nhận, hay rủ bạn kéo thêm người vào để hưởng phần trăm. Cách nhận ra các dấu hiệu này có trong bài nhận biết tin tuyển dụng lừa đảo.
Ứng tuyển việc kinh doanh sao cho nổi bật?
Hồ sơ kinh doanh nổi bật khi có kết quả cụ thể của chính bạn. Một vài cách làm:
- Ghi kết quả bằng số thật mình đã đạt: số khách phụ trách, doanh số so với chỉ tiêu, số khách quay lại. Không có số chính xác thì ghi việc cụ thể, đừng ghi chung chung "kỹ năng giao tiếp tốt".
- Chọn mẫu CV hợp ngành, xem gợi ý trong bài mẫu CV xin việc theo ngành.
- Trả lời đủ câu hỏi sàng lọc khi nộp, ví dụ có xe máy không, đi tỉnh được không. Đây là điều người tuyển xem đầu tiên.
- Ghi nơi ở theo địa giới mới (phường, xã và tỉnh, thành trong 34 tỉnh, thành sau sắp xếp năm 2025) để được ghép với tin gần nhà.
Danh sách tin đang tuyển ở trang việc làm kinh doanh, bán hàng. Bạn lọc theo nơi làm, mức lương, kinh nghiệm, và xem thời gian phản hồi trung bình của từng doanh nghiệp trước khi nộp.
Câu hỏi thường gặp
Người chưa có kinh nghiệm nên bắt đầu việc kinh doanh ở đâu?
Bán hàng tại cửa hàng hoặc bán qua tin nhắn thường dễ bắt đầu hơn, vì khách đã có nhu cầu sẵn. Nên chọn nơi có đào tạo sản phẩm và người kèm trong tháng đầu.
Thu nhập nhân viên kinh doanh gồm những khoản nào?
Thường gồm lương cứng, hoa hồng theo doanh số hoặc tiền đã thu, thưởng khi đạt chỉ tiêu và phụ cấp như xăng xe, điện thoại. Cần hỏi rõ cách tính từng khoản trước khi nhận việc.
Dấu hiệu nào cho thấy tin tuyển kinh doanh không đáng tin?
Hứa thu nhập rất cao mà không cần kinh nghiệm, yêu cầu đóng tiền hoặc mua hàng trước để được nhận, hoặc rủ kéo thêm người để hưởng phần trăm. Nên chọn doanh nghiệp đã xác thực mã số thuế.
CV kinh doanh nên ghi gì để được gọi phỏng vấn?
Ghi kết quả cụ thể của chính bạn như số khách phụ trách, doanh số so với chỉ tiêu, số khách quay lại, và trả lời đủ câu hỏi sàng lọc khi nộp.